Inflatie

De komende drie weken deel ik drie inzichten van Ludwig von Mises die de rendementen van vermogensportefeuilles de voorbije twintig jaar hebben gedomineerd, maar slechts door een minderheid van beleggers écht worden begrepen. De implicaties ervan reiken verder dan de veiligheid en groei van uw vermogen. Het eerste inzicht gaat over de definitie van inflatie.

Vandaag leren we met z’n allen dat inflatie “een algemene stijging van prijzen” betekent. Ludwig von Mises wees er in Planning for Freedom (1952) echter op — zie het citaat hieronder — dat inflatie voorheen gedefinieerd werd als de toename van de geldhoeveelheid. De prijsstijgingen zijn slechts het gevolg. Door oorzaak en gevolg om te draaien, verdwijnen die actoren uit beeld die inflatie veroorzaken én er het meest van profiteren.

Wie terugkeert naar de oorspronkelijke definitie, ziet meteen waarom het Cantillon-effect zo essentieel is — en tegelijk volledig verdwenen is uit economische handboeken. Het Cantillon-effect houdt in dat nieuw gecreëerd geld altijd op specifieke punten in de economie binnenkomt en daarom nooit neutraal werkt. Het bereikt sommige groepen eerder dan andere.

De instellingen die het geld creëren — overheden, centrale banken en commerciële banken — ontvangen het nieuwe geld als eerste en profiteren als eerste. Zij besteden het aan goederen en diensten waarvan de prijzen nog niet gestegen zijn en boeken daardoor de eerste winsten. Pas als laatste bereikt dit “nieuwe” geld de lonen, pensioenen en spaarders. Op dat moment zijn de prijzen al gestegen, waardoor deze groepen reëel armer worden.

Met andere woorden: geld verspreidt zich niet gelijkmatig, zoals in vele macro-economische handboeken wordt aangenomen. De volgorde waarin geld wordt uitgegeven, bepaalt wie er rijker wordt en wie er verliest. Inflatie is geen uniform proces, maar een herverdelingsmechanisme dat structureel bevoordeelt wie dicht bij de geldcreatie staat, en benadeelt wie verder in de keten staat.

Misbruik van de geldhoeveelheid vormt de motor achter monetaire chaos, economische verstoringen en steeds diepere staatsinterventies. En precies daar begint het tweede inzicht, volgende week.